Tăng sắc tố sau viêm (PIH): Mối lo ngại kéo dài về da

Viêm có thể xảy ra ở bất kỳ bộ phận nào của cơ thể, kể cả ở da. Các dấu hiệu viêm - sưng và đỏ - phát triển do quá trình bảo vệ tự nhiên của cơ thể chống lại vi khuẩn, chất độc, bệnh tật, v.v. Khi cơ thể phát hiện sự xâm phạm, các tế bào bạch cầu, kháng thể và nhiều chất trung gian gây viêm khác, bao gồm cytokine và interferon , làm tràn ngập khu vực bị ảnh hưởng. Tế bào tạo ra sắc tố da (gọi là hắc tố), cũng có thể được kích hoạt. Ngoài đỏ và sưng, các triệu chứng khác của viêm bao gồm nóng, ngứa hoặc đau.


Khi cơ thể xác định rằng các dấu hiệu đe dọa đã qua đi, phản ứng viêm tự nhiên sẽ ngừng hoạt động, đồng thời giảm sưng và đau. Đỏ da thường sẽ giảm dần. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, thay vì trở lại màu tự nhiên của da, mẩn đỏ có thể chuyển sang sắc thái sẫm như nâu, tím, rám nắng hoặc thậm chí là màu xám. Các dấu hiệu da này có thể tồn tại dai dẳng và được gọi là chứng tăng sắc tố da sau viêm hoặc PIH.

PIH có thể phát triển ở mọi người thuộc mọi loại da, mặc dù những người có làn da sẫm màu có thể có nguy cơ phát triển PIH nhanh hơn hoặc phát triển các mảng sẫm màu hơn.


Làm thế nào xác định được tăng sắc tố sau viêm?

Tăng sắc tố da sau viêm là tình trạng sạm da tồn tại sau tình trạng da bị viêm. Tím, nâu hoặc rám nắng — đôi khi có pha màu xanh lam hoặc xám — các đốm hoặc các mảng phẳng xuất hiện trên bề mặt da.

PIH phát triển ở những vùng da bị viêm và điều này thường thấy rõ ràng. Tuy nhiên, đôi khi mối liên hệ giữa PIH và tình trạng viêm có thể ít rõ ràng hơn. PIH có thể tồn tại rất lâu sau khi các tổn thương do mụn trứng cá đã khỏi hoặc vết cắn của rệp đã lành chẳng hạn, và thậm chí bệnh nhân có thể không có liên kết với sự thay đổi màu da với sự xâm phạm ban đầu đó.

PIH được chuẩn đoán như thế nào?

Không có xét nghiệm nào để chẩn đoán PIH. Các bác sĩ quen thuộc với tình trạng bệnh và thường có thể xác định dựa trên đánh giá trực quan. Bác sĩ sẽ hỏi về bất kỳ chấn thương nào trong quá khứ đối với da hoặc các bệnh da, bao gồm các bệnh viêm da như mụn trứng cá hoặc bệnh chàm và thậm chí là vết cắn của côn trùng. Đôi khi tình trạng viêm da mãn tính như mụn trứng cá hoặc bệnh chàm vẫn có thể hoạt động và bác sĩ cũng sẽ chẩn đoán những bệnh này.

Da bao gồm nhiều cấp độ. PIH có thể chủ yếu nằm ở lớp trên hoặc lớp biểu bì hoặc có thể có ở lớp da sâu hơn. Các bác sĩ có thể sử dụng một loại ánh sáng đặc biệt gọi là đèn Wood để giúp nhìn vào các mức độ da để xác định vị trí của sắc tố da.


Nguyên nhân nào gây ra chứng tăng sắc tố sau viêm?

Da là một cơ quan đặc biệt phức tạp có nhiều chức năng quan trọng. Da bảo vệ cơ thể khỏi bệnh tật, nhiễm trùng và sự xâm nhập. Các tế bào miễn dịch cư trú trong da, được chuẩn bị để nhận diện các mối nguy cơ tiềm ẩn. Khi phát hiện ra nguy cơ, các tế bào này thu nạp các tế bào tương tự khác đến khu vực để giúp tăng cường phòng thủ. Cái gọi là " dòng thác phản ứng viêm" có thể xảy ra, vì khu vực này tràn ngập các tế bào đang cố gắng bảo vệ da. Sưng và đỏ có thể phát triển như những dấu hiệu dễ nhận thấy của quá trình này, đồng thời có thể xảy ra cảm giác ngứa và đau.

Trong số các nguyên nhân tiềm ẩn gây viêm da là:

  • Vết thương, chẳng hạn như vết cắt, vết xước và vết bỏng… làm tổn thương da
  • Vết cắn
  • Chất kích ứng và chất gây dị ứng (như cây thường xuân độc, phơi nhiễm nickel, v.v.)
  • Các tình trạng da bị viêm, chẳng hạn như mụn trứng cá, bệnh chàm, bệnh vẩy nến, bệnh vảy nến và bệnh viêm nang lông Pseudo barbae (lông mọc ngược)
  • Nhiễm trùng da
  • Các bệnh biểu hiện trên da, chẳng hạn như Thủy đậu.

Sự cào xước hoặc cạo lông có thể làm tăng tình trạng viêm nhiễm, cũng như nguy cơ tăng sắc tố. Việc lấy hoặc nặn các tổn thương do mụn có thể kéo dài quá trình chữa lành và có thể làm tăng tình trạng viêm tại chỗ.


Chứng tăng sắc tố sau viêm có vĩnh viễn không?

PIH không phải là vĩnh viễn và có thể biến mất ngay cả khi nó không được điều trị. Tuy nhiên, việc xóa hoàn toàn PIH có thể mất vài tháng đến vài năm ở một số người.

Tốt hơn là nên ngăn chặn hoặc giảm thiểu PIH ngay từ đầu. Bằng một số cách như sau:

  • Hạn chế ra nắng. Che chắn da hoặc tìm bóng râm càng nhiều càng tốt, và sử dụng kem chống nắng có SPF cao.
  • Tránh gãi hoặc ngoáy vào da và cố gắng không bóp hoặc nặn vết thương

Tóm tắt về chứng tăng sắc tố da sau viêm

Tăng sắc tố da sau viêm là tình trạng da sẫm màu tồn tại sau tình trạng viêm da hoặc chấn thương. Tím, nâu hoặc rám nắng — đôi khi có pha màu xanh lam hoặc xám — các đốm hoặc các mảng xuất hiện trên bề mặt da.


Thông tin nhanh về chứng tăng sắc tố da sau viêm

Theo một nghiên cứu được thực hiện ở bảy quốc gia châu Á và được công bố trên Tạp chí Da liễu, 58% người tìm kiếm dịch vụ chăm sóc y tế cho mụn trứng cá bị tăng sắc tố sau viêm (PIH). Chứng PIH đã xuất hiện từ một năm trở lên ở một nửa số người này.


Bạn có biết?

PIH dường như xảy ra với tỷ lệ tương tự ở nam giới cũng như nữ giới, tuy nhiên có một số bằng chứng cho thấy nữ giới có nhiều khả năng đi khám bệnh hơn.